Địa điểm: Tại đình Lục Nà, thôn Bản Cáu, xã Lục Hồn, tỉnh Quảng Ninh.
Thời gian: Hằng năm, vào đầu Xuân (âm lịch). Năm 2025, lễ hội diễn ra trong các ngày từ 14 đến 17 tháng Giêng âm lịch (tức từ ngày 11–14/2/2025)
Khoảng cách: Từ Bãi Cháy đến xã Lục Hồn mất khoảng 4-5 giờ nếu đi ô tô hoặc xe khách, bao gồm cả các đoạn qua quốc lộ và đường đèo quanh co
Không khí và quy mô lễ hội
Lễ hội đình Lục Nà là lễ hội đình duy nhất trong huyện Bình Liêu, trở thành nét văn hóa đầu xuân quan trọng của cộng đồng các dân tộc nơi đây. Đây không chỉ là dịp để tưởng nhớ Thành Hoàng làng – anh hùng Hoàng Cần – mà còn là cơ hội giao lưu văn hóa, tăng gắn kết cộng đồng và tiếp đà lan tỏa du lịch văn hóa.
Dấu ấn văn hóa – nguồn gốc
- Thành hoàng Hoàng Cần: Theo truyền thuyết, ông là người Tày vùng Bình Liêu, dũng cảm chiến đấu chống giặc ngoại xâm chỉ với chiếc gậy tre, được suy tôn làm Thành hoàng làng và được thờ tại đình Lục Nà .
- Lịch sử đặc biệt: Đình Lục Nà vốn là đình hàng tổng thời Hậu Lê, với kiến trúc truyền thống (5 gian, cột gỗ ~40–50 cm, ngói âm dương…) .
- Địa điểm cách mạng: Tại đình từng diễn ra nhiều sự kiện lịch sử quan trọng như thành lập chính quyền lâm thời huyện Bình Liêu (20/11/1945), Ủy ban Hành chính huyện (18/1/1946), lực lượng Vệ quốc đoàn huyện (21/11/1946).
- Phục dựng và di tích: Lễ hội được phục dựng từ năm 2006; đình được công nhận là di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh vào năm 2005, và được xây dựng lại hoàn chỉnh vào năm 2010 .
Nghi lễ và hoạt động đặc sắc
Phần lễ
- Rước sắc phong từ sân đình đi quanh thôn Bản Cáu rồi trở về sân đình.
- Gióng trống khai hội, tiếp đến là lễ tế thần trang nghiêm dưới tiếng sáo, đàn bầu, trống… .
Phần hội
- Văn nghệ dân gian: Liên hoan hát Then – đàn Tính; giao lưu giữa Bình Liêu với các nghệ nhân dân ca từ Lạng Sơn, Cao Bằng .
- Giải võ thuật cổ truyền mở rộng được tổ chức trong khuôn khổ lễ hội, thu hút nhiều lực lượng tham gia .
- Trò chơi dân gian và thi đấu thể thao truyền thống: đẩy gậy, kéo co, tung còn, bắn nỏ, đi cà kheo, nhảy bao bố, đánh quay, sáy mả….
- Hoạt động đặc sắc khác: chọi chim họa mi, chào mào hót đấu; giải bóng đá Cúp Đình Lục Nà; gian hàng OCOP giới thiệu sản phẩm địa phương .
Giá trị văn hóa & di sản
Lễ hội không chỉ lưu giữ bản sắc dân tộc Tày, Dao, Sán Chỉ qua trang phục, nghi lễ, âm nhạc và trò chơi dân gian mà còn là công cụ giáo dục ý thức văn hóa, lòng tự hào lịch sử, và tình đoàn kết cộng đồng .
Tiềm năng du lịch & bảo tồn
Lễ hội là điểm nhấn du lịch văn hóa – tâm linh đầu năm, thu hút du khách về Bình Liêu, giúp quảng bá văn hóa vùng biên giới; đồng thời thúc đẩy phát triển văn hóa – xã hội địa phương .
Kết luận
Lễ hội đình Lục Nà không chỉ chào đón năm mới bằng tinh thần vui tươi, đoàn kết mà còn là biểu tượng văn hóa sống, kết nối cộng đồng dân tộc Tày cùng nguồn cội truyền thống. Tại sân đình Lục Nà, âm vang lời hát Then, trống hội, tiếng cười trò chơi dân gian hòa quyện cùng không gian thấm đượm linh khí, nhắc nhở chúng ta về giá trị văn hóa cần gìn giữ và tự hào.